सावित्री बस्नेत

सावित्री बस्नेत जीएनएन नेपालकी संवादाता हुन् ।

Email: [email protected]

सावित्री बस्नेतका लेखहरु

समाजले महिला र पुरुषलाई समान दृष्टिकोणले हेर्ने कहिले ?

विश्वका धेरै मुलुकहरूमा जस्तै नेपालमा पनि महिला र पुरुष बिच ठुलो बिभेदको अवस्था छ। किन महिलाहरुलाई समाजमा समान स्तर र भरोसा दिइएको छैन ? यो आज सबैको मस्तिस्कमा प्रस्न बनेर खडा भएको छ। भलै हामी २१ औँ शताब्दीमा छौ तर, आफ्नो अधिकारको लागि अझै पनि दौड लगाई रहेकै छौं। बेला…

हिमाली क्षेत्रको तापक्रम घट्दै, जुम्लाको तापक्रम माइनस १ डिग्रीमा झर्‍यो

जुम्ला । जुम्लालगायत हिमाली जिल्लामा चिसो बढेपछि जनवीवन प्रभावित हुन थालेको छ । मौसम फेरिएसँगै एक्कासी तापक्रम घटेको हो । जल तथा मौसम विज्ञान कार्यालय जुम्लाका अनुसार तापक्रम माइनस १ डिग्री झरेको छ । कार्यालयका अनुसार यहाँको अधिकतम तापक्रम भने २० दशमलप १ रहेको छ । चिसो बढेपछि मानिस बाक्लो…

कोरोना महामारी : स्वास्थ्य मापदण्ड पालना नगरे घाटा कसलाई – हामी जनतालाई !

एकै छिन सोच्नुस् त ! नेपालमा पनि लाखौँको सङ्ख्यामा कोरोना सङ्क्रमित हुँदै गए भनेहाम्रो देशको हालत के होला ? हाम्रो देशका अस्पतालहरुमा अक्सिजन, भेन्टिलेटर, आइसियूको कमी भए के होला ? अस्पतालका डाक्टरहरु आफैं सङ्क्रमित भए अन्य बिरामी कस्ले जाँच गर्ला ?  के नेपालको स्वास्थ्य प्रणालीले संक्रमितको भार थेग्न सक्ला ? अझ त्यसमाथि पनि कोरोनाको नयाँ भेरियन्टले बालबालीकालाई च्याप्दा उनिहरुको हालत के होला ? पक्कै पनि यो कुरा…

डरलाग्दो बन्दै नेपालमा कोरोनाको दोस्रो लहर, बालबालिकालाई जोगाउनुस् !

काठमाडौँ । भारतमा कोरोना सङ्क्रमणको दोस्रो लहर तीव्र भएपछि त्यहाँ रोजगार गर्न गएका नेपालीहरू पनि धमाधम फर्किरहेको नेपालगन्जस्थित जमुना नाकाको रेकर्डले देखाएको छ । भारतको मुम्बई, दिल्ली, महाराष्ट्र जस्ता क्षेत्रमा प्रशस्त कोरोना सङ्क्रमित थपिँदै छन् । तीनै ठाउँमा नेपाली नागरिकहरू पनि कामका लागी गएका छन्  । तर कोरोनाको दोस्रो लहरले च्यापे लगत्तै…

भारतमा कोरोनाको सनसनी, नेपालको छैन कुनै तयारी

काठमाडौँ ।  छिमेकी देश भारतमा कोरोना विकराल रूपमा हाबी हुँदै गइरहेको छ । भारतीय सञ्चार माध्यमहरूका अनुसार पछिल्लो २४ घण्टामा मात्रै त्यहाँ  १५ सय भन्दा धेरै कोरोना सङ्क्रमितको मृत्यु भएको छ। भने कोरोना संक्रमित हुनेको सङ्ख्यामा पनि ह्वात्तै वृद्धि भएको छ । गएको २४ घण्टामा मात्रै त्यहाँ २ लाख ६१…

हावाहुरीसहित वर्षा भएपनि किन कम भएन वायु प्रदूषण ?

काठमाडौँ । बिहीबार देखि शनिवार (आजसम्म) राजधानी लगायत देशको विभिन्न भागमा भीषण वर्षा भए पनि वायु प्रदूषणले भने घट्ने नाम लिइरहेको छैन । शुक्रवार काठमाडौँमा असिनाका साथै ठुलो पानी परेको थियो भने आज पनि विशाल हावाहुरीका साथै मसिनो वर्षा पनि भएको छ । यस्ता वर्षाले देशभर लागेको डढेलो नियन्त्रण भए…

वायु प्रदुषण – यहि सरकारले गरेर त होनि !

हामी सामान्यतया आफ्नो घर र भ्याएसम्म आँगनसम्म मात्रै बढार्छौ । कसैले देखेको छैन भने घर बढारेर निस्केको धुलो फुत्त गल्लीमा वा छिमेकीको करेसाबारीतिर मिल्काइदिन्छौ । सफा ठाउँमा पनि पिच्च ठाउँमा थुकिदिन्छौँ । प्लास्टिक जथाभाबी फाल्दिन्छौ । घरमा धेरै फोहोर थुप्रियो भने भएसम्म नजिकैको खोलानाला नभए राती नै उठेर चोकमा थपक्क…

पशुपतिमा महाशिवरात्री : ‘भारतदेखि शिव पार्वतीको जन्ती आएका नागाबाबाहरु’

सविताले भने माटोको भाँडोमा पानी भरेर, त्यसमाथि बेलपत्र, आँक, धतुरोको फुल, चामल आदि हालेर ‘शिव लिङ्ग’मा अर्पण गरिसकेको र अब राती होटेलमा पुगेर जागरण बसेर शिव पुराणको पाठ र कथा सुन्ने कार्यक्रम रहेको पनि बताइन् । उनले भनिन्, बिहान सबेरै जौ, तिल, खीर र बेलपत्रको हवन गरेर व्रत सकिन्छ ।

विश्व राजनीतिमा महिला सहभागिता, यत्ति कमजोर !

काठमाडौँ । आज मार्च आठ अर्थात् अन्तर्राष्ट्रिय महिला श्रमिक दिवस । आज महिलाको दिन, उसले सुख पाउनु पर्ने दिन ।  आजको दिनको मुख्य उद्देश्य भनेको विश्वभर रहेका महिलाको हित र अधिकारलाई सशक्तीकरण गर्नु हो । ताकि विश्वमा महिलाको पहुँच पनि पुरुष सरह होस् । महिला घरमा मात्रै सीमित नहुन् र…

सन् १९५० नेपाल भारत सन्धि : ‘ओरिजिनल कपी’ लन्डनमा, खोजी कसले गर्ने ?

सन् १९५० को सन्धि नेपालमा सबैभन्दा कम बुझिएको र सबैभन्दा धेरै राजनीति गरिएको विषय हो । यो विषयमा हत्तपत्त कोही मुख खोल्न चाहँदैनन् । नेपालमा राजा देखी संसदीय दलसम्मको व्यवस्था भयो तर सन्धिले गर्दा गुमेको नेपालको स्वाभिमान भने कसैले फिर्ता लेराउन सकेनन् ।

डिमेन्सिया : बढ्दो उमेरसंगै लाग्न सक्ने बिर्सने रोग

यो रोगले ६५ वर्ष भन्दा माथिका १० जना मध्ये १ जनालाई र ८५ वर्षका चार मध्ये एकलाई असर पार्दछ । ६५ वर्ष भन्दा कम उमेरका व्यक्तिहरू पनि अल्जाइमरको सुरुआत भनेर  यो रोगबाट एक ग्रस्त हुन्छन् । विभिन्न रोगका लागि खाइने औषधिको साइड इफेक्टबाट समेत डिमेन्सिया हुने सम्भावना रहन्छ ।  अत्यधिक रक्सी सेवन,…

‘मान्छेहरु चिल्ला बाटो खोज्दै साधन गुडाउँछन्, हामी अप्ठ्यारो बाटो खोज्दैं बाइक कुदाउँछौं’

चरा उडे जसरी बाइक कुदाउँदा जोखिम पनि पक्कै हुन्छ , तर त्यहि जोखिमले दिएको स-साना खुसीहरू चुट्की सरह नै भए पनि सन्तुष्ट मिलेको पासाङको अनुभव छ ।

‘अदालतको यो फैसला सुनेर अन्तर्राष्ट्रिय समुदाय छक्क पर्छन्’

काठमाडौँ । प्रतिनिधिसभा पुनर्स्थापना भएको आज पाँच दिन टेकेको छ । सबैजसो संवैधानिक निकायमा प्रधानमन्त्रीका मन पर्ने पात्र र सर्वोच्च अदालतसँगको सेटिङ जस्ता कुराहरूको हल्लाखल्ला गुन्जिरहँदा एक्कासि संसद् पुनर्स्थापना भैदिदाँ जोकसैले पनि अदालतप्रति नमन व्यक्त गर्दै आएका छन् । कयौँ वरिष्ठ अधिवक्ताहरू अदालतको यो फैसला विश्वको लागी उदाहरण बनेको तर्क…

प्रचण्डको भारत भक्तिले ‘अनकम्फर्टेबल’ जनता

काठमाडौँ । संसद् पुन:स्थापना पछि सबैभन्दा खुसी र गर्भान्वित महसुस गर्ने व्यक्तिहरू मध्ये पुष्प कमल दाहाल 'प्रचण्ड' शीर्ष स्थानमा पर्छन् । संसद्को विघटन भएकै दिन देखी पुन स्थापनाका लागी सदनबाट सडक ओर्लिएका प्रचण्ड अदालतको फैसला पछि भुँइमा खुट्टो राखेको छैनन् भन्ने टिप्पणी ओली समूहका नेताहरूले गरिरहेका छन् । संसद्को पुनस्थापनासंगै…

प्रचण्ड-नेपाल, देउवा : अब ‘सत्ता किङ’ को ?

काठमाडौँ । सर्वोच्च अदालतले प्रधानमन्त्री केपी ओलीको तानशाहि कदमलाई उल्टाउँदै आफ्नो स्वतन्त्रताको प्रयोग गरेर संसद्लाई ब्युँताएको छ । प्रधानन्यायाधीश चोलेन्द्रशमशेर राणासहितको संवैधानिक इजलासले संसद् विघटनलाई बदर गर्दै संसद् पुनर्स्थापनाको निर्णय गरेको हो। सर्वोच्चले १३ दिनभित्र संसद्को पहिलो बैठक बोलाउन राष्ट्रपति र प्रधानमन्त्रीलाई निर्देशनात्मक आदेश समेत दिएको छ । संयोग पनि…

गरिब राष्ट्रलाई कोरोना खोप कहिले ? धनि राष्ट्रले लगाइसकेपछि मात्रै!

काठमाडौँ । कयौँ शताब्दि पछि विश्व एकैसाथ लडाई लड्दै छ । कोरोना भाइरसको लडाई ।  चीनबाट विकसित भएको कोभिड -१९ को अदृश्य भाइरसले विश्वलाई सङ्क्रमित मात्रै गरेन  आपसी सहयोग र भाइचाराको पाठ पनि सिकायो । रोगले धनि र गरिब छुट्याउँदैन भन्ने प्रस्ट पारिदियो ।  कोभिड -१९ ले ज्यादातर धनि राष्ट्रहरु नै…

प्रतिनिधि सभा विघटन मुद्दा : अदालतले सदर वा बदर गर्दा के हुन्छ ?

काठमाडौँँ। नेपालीको वर्तमान राजनीतिमा सबैभन्दा चर्चामा रहेको विषय हो - प्रतिनिधिसभा विघटन । गत पुस पाँचमा प्रधानमन्त्री केपी ओलीको सिफारिसमा राष्ट्रपति विद्या देवी भण्डारीले दुई तिहाई मत प्राप्त भइ खडा भएको प्रतिनिधिमण्डल भंंग गरेपछी सडकदेखि सदनसम्म, चियापसलदेखी अदालतसम्म यहि विषयको गुणगान गाइँदै छ । संंविधानले नदिएको अधिकार प्रयोग गरेर प्रधानमन्त्री…

जनताहरू अब लोकतन्त्रका लागी लडिरहेछन्…

माग्ने बुढाको गीत छनि - "प्रजातन्त्र लोकतन्त्र आयो गणतन्त्र ! दुनियाँले सुख पाउने भेटिएन मन्त्र !!" यस्तै भएको छ देशमा -तन्त्रै/तन्त्र आए तर जनता हिजो पनि सडकमा आफ्ना हकको लागी लडिरहेका थिए र आज पनि लडिरहेका छन् । लोकतन्त्रका लागी नेपाली जनताले ७० वर्ष देखी सङ्घर्ष गरिरहे । तर फल…

जलवायु परिवर्तन : अहिले नसोचे कहिले सोच्ने? (भिडियोसहित)

जहाँ दुनियाँ भाइरसलाई लिएर चिन्तामा छ त्यहि विश्वका कयौँ वैज्ञानिकहरू भने पर्यावरणलाई लिएर चिन्तित छन् । कोरोना भाइरसको हल पत्ता लगाउनु जलवायु सङ्कटको समाधान खोज्नुभन्दा ज्यादा सजिलो भएको वैज्ञानिकले उल्लेख गरेका छन् ।

इन्टरनेट बन्द भए के हुन्छ ?

काठमाडौं । मानिसको जीवनमा गाँस बास कपास सँगै इन्टरनेट पनि आधारभूत आवश्यकता बनेको छ । हाल दुनियाँभरमा भैरहेको  अधिकांश कार्यहरू इन्टरनेटद्वारा सञ्चालित छन् । चाहे पढाई होस् या काम पछिल्लो दशकमा मानिसहरू आफ्ना हरेकआवश्यकताका पूर्ति गर्न इन्टरनेटको प्रयाग गरिरहेको छन् । आजको युगमा प्रत्येक व्यक्तिको जीवनमा इन्टरनेट अपरिहार्य वस्तु बनेको…

प्रधानमन्त्री ओलीको भारत नीति : सम्बन्ध सुध्रिएको कि चिसिएको ?

काठमाडौँ । आज प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले राष्ट्र प्रमुखको हैसियतले कार्यकाल समालेको तीन वर्ष पुरा भई चौथो वर्षमा टेकेको छ । २०७२ सालको विशाल भूकम्प र नाकाबन्दीलाई परास्त गरेर निकै लोकप्रिय कमाएका ओलीको दोस्रो इनिङमा पनि चुनौती र जनताको उनीप्रतिको विश्वास निकै थियो । उनले रेल भित्राउने देखी हावाबाट बिजुली…